BOLESTI i ŠTETOČINE

Bolesti

Rak korena

Uzrok bolesti je bakterija nazvana Agrobacterium tumefaciens. Ova bakterija se nalazi u vratu korena biljke. U velikoj meri inhibira aktivnost hranljivih materija kroz provodne sudove.Listovi žute,razvoj biljke je usporen,u stablu i granama javlja se tkivo koje podsjeća na žvakaću gumu,i drveće se na kraju osuši. Većinom su mlada stabla više pogođena.Za tretman, u vrućim ljetnim mjesecima (juli-avgust) potrebno je otkopati koren , komadiće odrezati i očistiti do zdravog tkiva.Na očišćenu ranu se nanosi 5%-tni rastvor plavog kamena( bakar-sulfat).Nakon sušenja rastvora, koren zatrpati zemljom.

Trulež korena

Uzrok bolesti je gljivica nazvana Armillaria mellea. Izaziva truljenje biljke u korenu i isušjuje stablo.U drugoj godini lišće žuti i opada.U trećoj godini grane počinju da se suše.U četvrtoj godini celo stablo se suši.Koren osušenih stabala treba ukloniti iz zemljišta, a na to mesto treba sipati kreč. Zaražene korene treba odstraniti i nakon toga tretitarti sa 5% bordovske čorbe,2% bakar-sulfata i prekriti pastom za kalemljenje.

Kovrdžavost (Taphrina deformans (Berk.) Tul.)

Bolest se još naziva i kovrdžavost lista. Prouzrokuje i oštećenje cvetova, plodova i mladih grančica.U proljeće prvi listovi nakon infekcije postanu debeli,nabubreli i kovrdžavi. Tamno smeđi trag se pojavljuje uz rubove, a središte listova postaje bledo zeleno i suši se.Listovi postaju crveni, žuti i svetlo ružičasti. Hlorofil nestaje.
Mere zaštite:91-98% uspeha se može postići korišćenjem 1-1.5% bordovske mešavine ili sa 0.4% pripremljenih bakarnih preparata 2- 3 sedmice pre nego se pupoljci otvore.

Rupičavost lista (Coryneum beijerinekli Oud.)

Ova bolest, poznata je jos kao crvena pegavost, javlja se u područjima gde je vlaga povećana. Ponekad u proleće i na početku leta. Ako vlažnost nije velika može doći do pojačanog razvoja bolesti u svim područjima gajenja. Bolest se vidi na lišću, izbojcima, pupoljcima, cvetovima i plodovima biljke.U proljeće se na listovima formiraju crveno smeđe fleke koje se posle pretvore u krug. Na listovima ostaju samo rupe. Veličina fleka može biti manja od 1 mm i veća od 2 mm.
Mere suzbijanja:Primena preparata na bazi bakra u jesen i proleće.

Rđa (Polystigma ochraceum (Wahl.)Sacc.)

Može se uočiti na područijima gdje se uzgaja šljiva i badem.Bolest je dobila ovo ime po flekama koje se pojavljuju na listu. Na listovima se razvijaju fleke veličine 3 cm. İspočetka listovi prvo požute, a posle promene boju u svetlo crvenu.Ove fleke su zadebljale na listu i ispupčene.Oboleli listovi rano opadaju i postaju izvor zaraze u proleće naredne godine.U povoljnim uslovima dolazi do pucanja askusa i oslobadjanja askospora koje zaražavaju mlade listove.Letnje spore javljaju se na naličju lista,i šire se kišnim kapima.
Mere suzbijanja:Opalo, obolelo lišće treba sakupiti i uništiti.1. Tretiranje treba obaviti kad listovi opadnu.2. Tretiranje treba obaviti 2 nedelje nakon prvog. Za tretiranje se koriste organski fungicidi.

Plamenjača: (Sphaerotheca pannosa (Walt.)Lev.)

Prvi simptomi se javljaju na licu listova, u obliku žutih mrlja. Na naličju lista javlja se bela prevlaka i izgleda kao da je prekriveno slojem brašna.Sa progresijom bolesti, listovi se zakrivljuju, suše i opadaju.Na plodovima se pojavljuju svetlo obojene površine, a gornji sloj ispod njih puca. Kod ploda koji je pogođen ovom bolešću vrhovi su zavrnuti.Ova bolest dovodi do degradacije plodova. Za razvoj bolesti pogoduje toplo i vlažno vreme.

Potkornjak: (Scolytus spp.)

Od ovih insekata najviše oštećenja imaju uglavnom stabla jabuke, kruške, višnje, šljive, breskve, kajsije, dunje, badema (S. amygdali), lešnika i kestena. Insekti stvaraju rupe, ubušuju se u stablo i grane voćaka.Polažu jaja, iz njih se ispile larve, koje formiraju sekundarne hodnike dužine 10-20 cm. Kad se podigne kora drveta koju je oštetio ovaj insekt mogu se videti larve. Insekti često napadaju zapuštena, slaba stabla. Prinos ploda opada i ako se ne učini nešto po tom pitanju u roku 2-3 godine drvo se osuši.
Mere suzbijanja:Pravilno i blagovremeno orezivanje, zalivanje, đubrenje . Zaražene biljke i njene delove treba ukloniti i spaliti.
Hemijske mere borbe:
1. Tretiranje: U proleće april – maj, čim se pojave insekti.
2. Tretiranje: 10- 15 dana nakon prvog.
3. Tretiranje: Čim se insekti primete u julu- avgustu.
4. Tretiranje: 10- 15 dana nakon trećeg.

Crvi (Eurytoma amygdali Enderlein Hymenoptera: Eurytomidae) :

Jedna od najvažnijih štetočina badema je bademov unutrašnji crv.Odrasla ženka polaže jaja u rupi, koja se vremenom zatvori. Izlegla larva se hrani unutrašnošću ploda badema. Larve prezime u plodu. U proljeće iz plodova izlaze u obliku imaga.
Mere zaštite
Najefikasnija mera je spaljivanje oštećenih plodova u toku berbe i onih koji su ostali preko zime na granama. Hemijska borba počinje u proljeće, a prvo prskanje kada se pojavi imago. Odrasli se pojavljuju kad ne zreli badem dostigne dužinu od 7- 8 mm. U zavisnosti od temperature, izlaz imaga traje 20 – 25 dana. U hemijskoj borbi koriste se insekticidi sa aktivnom supstancom Azinfos metil, karbaril, deltametrin, metiokarb, itd.Da bi se odredilo vreme i let prvog odraslog insekta, u voćnjak se stavlja kavez sa 300-500 plodova. Kod pojave prve odrasle ženke pristupa se prvom tretiranju.
Mehanička borba
Tokom berbe, bademe koji su zaraženi treba spaliti i voće koje je oštećeno treba duboko zakopatii u zemlju.

Mekaniksel mücadele:Hasat sırasında ağaçlar üzerindeki kurtlu bademleri toplayarak yakmak Zarar görmüş meyveleri derin şekilde toprağa gömmek en etkin mücadele yöntemidir.

Kapnod (Kapnodis)

Nazvan Capnodis teneprionis i biljci nanosi štetu tako što nagriza zeleni deo.Najviše uzrokuje štete sadnicama koje su stare 1- 4 godine. Štetočina stvara gnezda u blizini korena stabla.i najviše se vidi kod posebno zapuštenih i slabih stabala. Stoga, održavanje treba obavljati bez prekida.”Metil” kombinacija preparata koristi se protiv ove vrste štetočina. Protiv štetočina koje oštećuju list i izdanak, plantaža se tretira jednom u drugoj i trećoj godini.
Ako postoje znakovi gore opisane bolesti, pomoć se treba tražiti od organizacija kao što su pokrajinska direkcija za poljoprivredu ili poljoprivredni fakultet i privatna / pravna lica.

Breskvin smotavac (Cydia molesta)

Larve zimu provode i ispod kore drveta. U proleće počinju da se pojavljuju leptiri. Kada je temperatura 15 ° C, leptiri počinju sa polaganjem jaja na naličje listova. Jaja se u proleće u toku 15- 20 dana izlegu, a na leto od 3 do 5 dana. Prvo oštećuju izdanke, a kasnije oštećuju plodove. Oštećeni izdanci se osuše i lome. Obično ulaze u plod kroz dršku. Hrani se i razvija u mesu voća oko jezgra, i izlazi iz iste rupe. Može se videti sluz oko rupe.
Mere suzbijanja: Osušene grane moraju se često rezati i uništavati. Biološki, postoji mnogo prirodnih neprijatelja.To se može iskoristiti za određivanje vremena piljenja larvi i količine larvi. U martu pregledati voćnjak. Kada se larve pojave, početi sa merama zaštite. Nakon 15 dana može se izvršiti drugo tretitanje.
Za zaštitu se koriste insekticidi sa aktivnim supstancama (Azinfos Metil, Karbaril, Deltametrin, Metiokarb, Triazofos itd.)

Bakterijske opekotine

To je vrlo opasna bolest koja može izazvati sušenje čitavog stabla. Na listovima,mladim izbojcima i cvetovima se mogu videti crne tačke. Bolest se posebno manifestuje u slučaju nedostatka azota.
Mere zaštite
U ranim fazama bolesti, može se preporučiti uklanjanje obolelih grana. Primena Bordovske čorbe u ranim fazama razvoja, omogućava uspešno izlečenje obolele biljke.

Bakterijski rak(Pseudomonas syringae pv. syringaeVan Hall.ve . morsprunorumWormald.)

Bakterijski rak je jedna od najvažnijih bolesti stabala u mnogim zemljama koje se bave voćarstvom. Ove bakterije prodiru kroz ožiljke i lisne pupoljke. Prezime u inficiranim granama ili stablima. Utvrđeno je da zimu provode na korovima i biljkama koje nisu domaćini. Bakterije ulaze u grane kroz rane koje nastaju tokom orezivanja. Simptomi se mogu uočiti pri kraju zime i u rano proljeća, u vidu sluzi na granama. Na mestu odsecanja obolele grane, može se, videti smeđa boja. Takođe cvetovi i listovi mogu biti zahvaćeni bolešću. Kod jako zaraženih stabala, broj cvetova je veoma nizak. Na listovima se pojavljuju rupe. Na plodovima se mogu formirati tamno smeđe fleke dubine od 2- 3 mm. Na flekama se može primetiti sluz.
Mere suzbijanja
Preventivne mere: U proizvodnji voća treba koristiti samo zdrave podloge i kalem. Prilikom osnivanja voćnjaka, potrebno je zasaditi sve zdrave sadnice. Sorte koje su osetljive na bolesti treba kalemiti sa podlogama otpornim na bolesti. Zaražene delove treba odstraniti orezivanjem iz voćnjaka.
Hemijska mere zaštite: U jesen, kada listovi počnu da opadaju, u dozi od 1%; a u proljeće, pri buđenju pupoljaka, potrebno je primjeniti dozu 0,6% Bordovske čorbe.

Rak grana badema

Minimalna temperatura za razvoj bakterije Pseudomonas amygdali je 3 ° C i maksimalna 32°C.Na temperaturi od – 46°C izumiru. Bakterije provode zimu u ranama od raka i ožiljcima od listova na bademovom drvetu. Najvažniji simptom bolesti su rane smeđeg raka koje se pojavljuju na granama i deblu na godišnjim izdancima. Dok su stabla još u periodu mirovanja u rano proljeće, u delu gdje se nalaze tragovi od lisne peteljke, pojaviće se otekline koje se protežu duž grane.Inficirano tkivo se lomi komad po komad i otvara put razvoju bolesti. Rubovi ovih rak rana su smeđi, natečeni, ispupčeni i dugi 0,5- 2 cm. Rane raka raširene oko pupoljaka uzrokuju da se smanji prinos ploda. Ove rane raka rastu iz godine u godinu. Drvo se vremenom suši.
Preventivne mere zaštite:Alat koji se koristi pri kalemljenju treba dezinfikovati.Orezivanje obolelih grana treba obaviti u avgustu-septembru.Alati za rezidbu moraju biti potopljeni u 3% lizolni rastvor ili 10% natrijum hipohlorit. Odrezane grane treba odmah spaliti.U voćnjacima koji su zahvaćeni rakom, berbu treba obaviti ručno. Na orezane grane se nanosi 5% rastvor bakar sulfata i kad se osuši stavlja se pasta za kalemljenje. Treba zasaditi vrste badema koje su otporne na bolesti.
Hemijske mere borbe:
Treba paziti da se sve strane stabla temeljno tretiraju.
1.Tretiranje: U jesen kada listovi 75% opadnu,
2.Tretiranje: U proleće kada se cvetni pupoljci počnu otvarati i kad se vide cveni vrhovi.

x

OBRAZAC ZA BRZU PODRŠKU